2009/Apr/11

เครื่องแต่งกายไทย
ชุดไทยพระราชทาน

 -*----**----*----**----*---**----*----**----*-

ด้วยความจำเป็นบางประการ ทำให้ต้องมาคลุกคลีกับ ศิลปะและวัฒนธรรมไทย อย่างเต็มตัวเป็นครั้งแรก ตามธรรมดาแล้ว ถึงแม้จะมีความชื่นชอบ ลอบชื่นชมอยู่ แต่ก็ไม่เคยศึกษาอย่างจริงจังเลย  แต่เมื่อสบโอกาส ก็อยากจะให้เพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ได้เหลียวชะแง้ แลมอง ศิลปะไทยกันซักนิด แล้วจะรู้ว่าก็มีดี สวยงาม มีเสน่ห์ ไม่ต่างอะไรกับ ศิลปะชาติตะวันตก ตะวันออก ชาติใด

และครั้งนี้ อยากจะให้มาดูชุดประจำชาติไทยกันบ้าง โดยเฉพาะชุดสตรี ว่าสวยงามวิจิตรขนาดไหนค่ะ

 *****

 

ในโอกาสที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินเยือนยุโรปและสหรัฐอเมริกาอย่างเป็นทางการ เมื่อพุทธศักราช 2503 ได้พระราชทานพระราชดำริว่า สมควรที่จะสรรค์สร้างการแต่งกายชุดไทยให้เป็นไปตามประเพณีที่ดีงาม จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้มีการศึกษา ค้นคว้าเครื่องแต่งกายสมัยต่าง ๆ จากพระฉายาลักษณ์ของเจ้านายฝ่ายใน และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางประวัติศาสตร์ แต่ให้มีการปรับปรุงพัฒนาให้เหมาะสมกับ กาลสมัย ทรงเสนอรูปแบบที่หลากหลาย และได้ฉลองพระองค์เป็นแบบอย่าง ทั้งได้ พระราชทานให้ผู้ใกล้ชิดแต่งและเผยแพร่ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เรียกกันโดยทั่วไปว่า

"ชุดไทยพระราชนิยม"
มี 8 ชุด คือ

1.ชุดไทยเรือนต้น

2.ชุดไทยจิตรลดา

3.ชุดไทยอมรินทร์

4.ชุดไทยบรมพิมาน

5.ชุดไทยจักรี

6.ชุดไทยดุสิต

7.ชุดไทยจักรพรรดิ์

8.ชุดไทยศิวาลัย

ชุดไทยพระราชนิยมเหล่านี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงใช้ในโอกาส และสถานที่ต่าง ๆ จนเป็นที่รู้จักแพร่หลายและชื่นชมกันทั่วไป ทั้งในประเทศไทย และต่างประเทศ

-*----**----*----**----*---**----*----**----*-

1.ชุดไทยเรือนต้น

 

ลักษณะ : เสื้อแขนกระบอก  นุ่งกับผ้าซิ่นทอลายขวาง

การใช้งาน : ใช้ได้ในหลายโอกาส  เช่น  เป็นชุดเช้าไว้ใส่บาตร  ใส่ไปวัดหรือไปงานมงคลต่าง ๆ (เน้นสบายและลำลอง)

     ชุดไทยเรือนต้น คือ ชุดไทยแบบลำลอง ใช้ผ้าฝ้ายหรือผ้าไหมมีลายริ้วตามขวางหรือตามยาว หรือใช้ผ้าเกลี้ยงมีเชิง ตัวซิ่นยาวจรดข้อเท้า ป้ายหน้า เสื้อใช้ผ้าสีตามริ้วหรือเชิงสีจะตัดกับซิ่นหรือเป็นสีเดียวกันก็ได้ เสื้อคนละท่อนกับซิ่น แขนสามส่วนกว้างพอสบาย ผ่าอก ดุมห้าเม็ด คอกลมตื้น ๆ ไม่มีขอบตั้ง เหมาะไช้แต่งไปในงานที่ไม่เป็นพิธีและต้องการความสบายเช่น ไปงานกฐินต้นหรือเที่ยวเรือ เที่ยวน้ำตก

-*----**----*----**----*---**----*----**----*-

2.ชุดไทยจิตรลดา

  

ลักษณะ : เสื้อแขนกระบอก นุ่งกับผ้าซิ่นทอลายขวาง

การใช้งาน : ใช้ได้ในหลายโอกาส เช่น เป็นชุดเช้าไว้ใส่บาตร ไปวัด หรือไปงานมงคลต่าง ๆ

      ชุดไทยจิตรลดา คือ ชุดไทยพิธีกลางวัน ใช้ผ้าไหมเกลี้ยงมีเชิงหรือ เป็นยกดอกหรือตัวก็ได้ ตัดแบบเสื้อกับซิ่น ซิ่น ยาวป้ายหน้าอย่างแบบลำลอง เสื้อแขนยาว ผ่าอก คอกลม มีขอบตั้งน้อย ๆ ใช้ในงานที่ผู้ชายแต่งแต็มยศ เช่น รับประมุขที่มาเยือนอย่างเป็นทางการที่สนามบิน ผู้แต่งไม่ต้องประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ แต่เนื้อผ้าควรงดงามให้เหมาะสมโอกาส (ลักษณะโดยรวม เหมือนกับชุดไทยเรือนต้นค่ะ แต่ต่างกันตรงที่ ปก มีขอบตั้งขึ้นมาเตี้ยๆ และตัวเสื้อเป็นแขนยาวค่ะ ความเป็นทางการจึงมากขึ้นมากว่าชุดไทยเรือนต้น)

-*----**----*----**----*---**----*----**----*-

3.ชุดไทยอมรินทร์

 

 

ลักษณะ : เสื้อแขนยาว คอกลม ตั้งติดคอ นุ่งกับผ้าซิ่นไหมยกทอง ตัดแบบซิ่นป้าย

การใช้งาน : สำหรับแต่งในงานพิธี ใช้ได้ในหลายโอกาส

       ชุดไทยอมรินทร์ คือ ชุดพิธีตอนค่ำ ใช้ยกไหมที่มีทองแกมหรือยกทองทั้งตัว เสื้อกับซิ่นแบบนี้อนุโลมให้ สำหรับผู้ไม่ประสงค์คาดเข็มขัด ผู้มีอายุจะใช้คอกลมกว้าง ๆ ไม่มีขอบตั้งและแขนสามส่วนก็ได้ เพราะความสวยงามอยู่ที่เนื้อผ้า และเครื่องประดับที่จะใช้ให้เหมาะสมกับงานเลี้ยงรับรอง ไปดูละครในตอนค่ำและเฉพาะในงานพระราชพิธีสวนสนามในวันเฉลิมพระชนมพรรษา ผู้แต่งชุดไทยอมรินทร์ ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (รูปแบบไม่ต่างกับชุดไทยจิตรลดาค่ะ ต่างกันแค่ผ้า จะใช้ผ้าที่หรูหรากว่าเท่านั้นเอง)

-*----**----*----**----*---**----*----**----*-

4.ชุดไทยบรมพิมาน

 

ลักษณะ : เสื้อเข้ารูป แขนกระบอก คอตั้งติดคอ ผ่าหลัง อาจจะเย็บติดกับผ้านุ่งก็ได้ หรือแยกเป็นคนละท่อนก็ได้เช่นกัน ส่วนผ้านุ่งใช้ผ้าซิ่นไหมยกดิ้นทอง ตัดแบบหน้านางมีชายพก

การใช้งาน : สำหรับแต่งในงานราชพิธี หรือในงานเต็มยศ หรือครึ่งยศ เช่น งานฉลองสมรส พิธีหลั่งน้ำพระพุทธมนต์

ชุดไทยบรมพิมาน คือ ชุดไทยพิธีตอนค่ำที่ใช้เข็มขัดใช้ผ้าไหมยกดอกหรือยกทองมีเชิงหรือยกทั้งตัวก็ได้ ตัวเสื้อและซิ่นตัดแบบติดกัน ซิ่นมีจีบข้างหน้าและมีชายพก ใช้เข็มขัดไทยคาดตัวเสื้อแขนยาว คอกลม มีขอบตั้ง ผ่าด้านหลัง หรือด้านหน้าก็ได้ ผ้าจีบยาวจรดข้อเท้า แบบนี้เหมาะสำหรับผู้มีรูปร่างสูงบาง สำหรับใช้ในงานเต็มยศและครึ่งยศ เช่นงานอุทยานสโมสรหรืองานพระราชทานเลี้ยงอาหารอย่างเป็นทางการในคืนที่มีอากาศเย็น ใช้เครื่องประดับสวยงามตามสมควรผู้แต่งประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

-*----**----*----**----*---**----*----**----*-

5.ชุดไทยจักรี

6.ชุดไทยดุสิต

7.ชุดไทยจักรพรรดิ์

8.ชุดไทยศิวาลัย

-*----**----*----**----*---**----*----**----*-

 ขอขอบคุณข้อมูลและรูปภาพจาก :

http://writer.dek-d.com/milk_mint/story/view.php?id=192157
http://www.thainn.com/blog.php?m=JUNE&d=2875
http://www.thaitopwedding.com/Thai-Dresses/misc/Thai-Dress1.html

edit @ 11 Apr 2009 15:31:06 by ::Bow_chan::