ได้โอกาสที่วันนี้เป็นวันลอยกระทง ก็ขอลงเรื่องเกี่ยวกับกระทงนิดหน่อยๆแล้วกันค่ะ   เพื่อนๆพี่ๆน้องๆคงเห็นกระทงกันทุกปีจนเจนตานะคะ ว่าหน้าตาจะเป็นอย่างไร   กระทงทรงกลม ประดับด้วยใบตอง ดอกไม้ ปักธูป ปักเทียน ตามแต่ความชอบและความสะดวกในการหาซื้อใช่มั้ยคะ จะมีซักกี่คนที่จะทำเองเป็นล่ะเนอะ งั้นมารู้จักกับกระทงเพิ่งขึ้นซักนิดดีกว่า

- ประเพณีลอยกระทงเริ่มต้นมาจากไหน?

เท่าที่หลักฐานพอจะมีอ้างอิงได้ เริ่มมีบันทึกครั้งแรกใน หนังสือตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ ค่ะ ซึ่งเป็นตอนที่พระร่วงทรงตรัสว่า

"...แต่นี่สืบไปเบื้องหน้า โดยลำดับกษัตริย์ในสยามประเทศ ถึงกาลกำหนดนักขัตฤกษ์วันเพ็ญเดือน 12
ให้ทำการลอยโคม เป็นรูปดอกบัวอุทิศสักการะบูชา พระพุทธบาทนัมฆทานที ตราบเท่ากัลปวสาน ..."

นั่นแหล่ะ งานประเพณีลอยกระทงจึงถือกำเนิดติดต่อกันมาทุกปี

- ลอยกระทงกันเพื่ออะไร?

สมัยก่อนการลอยกระทงมีด้วยกันหลายๆจุดประสงค์ แล้วแต่ความเชื่อ ความศรัทธาของแต่ละคนค่ะ

1. ศาสนาพราหมณ์ - ทำเพื่อบูชาเทพเจ้า 3 พระองค์ ก็คือ พระพรหม(ผู้สร้าง) พระนารายณ์(ผู้รักษา) พระศิวะ(ผู้ทำลาย) ซึ่งจะเป็นการลอยโคมค่ะ ไม่ใช่ลอยกระทงแบบของเรา

2. ศาสนาพุทธ - ทำเพื่อบูชาพระสารีริกธาตุจุฬามณี บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ และบูชาพระพุทธบาท ณ หาดทรายแม่น้ำนัมฆทานที ประเทศอินเดีย

3. ชาวมอญและพม่า - ทำเพื่อบูชาพระอุปคุต(พระบัวเข็ม) ซึ่งจำศีลภาวนาอยู่ที่ สะดือทะเล

4. ศาสนาฮินดู - เพื่อขอขมาพระแม่คงคา ซึ่งสถิตอยู่ที่มวยผมของพระศิวะ

5. สะเดาะห์เคราะห์

- ความเชื่อต่างๆเกี่ยวกับการลอยกระทง

+ ถ้าไปลอยกระทงเป็นคู่ แล้วกระทงแยกจากกัน คู่นี้จะต้องเลิกกันชัวร์ (ก็ลอยกระทงเดียวกันไปสิ)

+ หากต้องการสะเดาะเคราะห์ ให้ตัดผมหรือเล็บของตน/ครอบครัว เขียนวันเดือนปีเกิด พร้อมเงินทำบุญ ลงไปในกระทงด้วย เพื่อลอยเคราะห์โศกให้ไปไกลๆ ก่อนปล่อยก็อธิษฐานด้วยนะจ้ะ

+ สมัยก่อนเชื่อว่าถ้าจะลอย ก็ต้องลอยในยามที่น้ำขึ้นสูงที่สุด เพราะเชื่อว่า น้ำ ก็คือ โชค จึงถือเคล็ดเช่นนี้

+ การอาบน้ำเพ็ญ ในคืนวันเพ็ญเดือน 12 นี้ น้ำในแม่น้ำจะมีช่วยที่หยุดนิ่งสนิท เรียกว่า "ชั่วขณะช้างสะบัดหู" คนไทยนิยมอาบน้ำ/แช่น้ำ เพื่อชำระล้างร่างกาย ล้างอาถรรพ์ สิ่งอัปมงคล

- ความรู้เกี่ยวกับการทำกระทง

1. การเลือกใบตองที่เอามาใช้ ควรเป็น ใบตองตานี ค่ะ เพราะใบจะเหนียวกว่า ขาดยาก เหมาะกับการเอามาเป็นเป็นแบบต่างได้ดีทีเดียว

2. การเลือกดอกไม้ใส่ในกระทงนั้น ก็มีความหลักการที่ต่างกันอีกค่ะ

-  ถ้าต้องการบูชาพระพุทธเจ้า ดอกที่ควรจะมีใส่ในกระทงคือ "ดอกบัวขาว" แน่นอนว่าสัญลักษณ์ของพระพุทธศาสนาก็คือดอกบัว ส่วนสีขาวคือความบริสุทธิ์ หลุดพ้นค่ะ

-  ถ้าต้องการบูชาเทพเจ้า 3 พระองค์ที่กล่าวไปข้างต้น ต้องมีดอกดาวเรือง ดอกบัวแดง ใบมะตูม ใบกะเพราแห้ง กานพลู ใส่พร้อมกับขนมแขกลงในกระทงด้วยนะ พร้อมปักธูปแขกกลิ่นหอมแรง เท่านี้ก็เรียบร้อย

3. วิธีพับใบตองแบบต่างๆ

แบบที่ 1 : กลีบผกา

1. ตัดใบตองขนาดความกว้าง 1.5 นิ้ว ยาว 6 นิ้ว โดยประมาณค่ะ

2. พับตามรูป จำนวน 3 กลีบ จากนั้นนำมาวางซ้อนให้ลดหลั่นกันไปตามภาพ ซึ่งจะนับเป็น 1 ตับ

3. นำไปติดโดยรอบที่ขอบของฐานกระทง ซึ่งเป็นต้นกล้วยตัดเป็นแว่น ความหนา 1.5 - 2 นิ้ว โดยประมาณ ทั้งนี้ปริมาณของกลีบกระทงที่ใช้จะมากหรือน้อยนั้นขึ้นอยู่กับขนาดของตัวฐาน

แบบที่ 2 : กลีบกุหลาบ

1. ตัดใบตองขนาดความกว้าง 1.5 นิ้ว ยาว 6 นิ้ว โดยประมาณ

2. พับเป็นกลีบกุหลาบตามรูป จำนวน 3 กลีบ จากนั้นนำมาสวมเีัรียงกันให้มีระยะห่างพองามตามความชอบ ควรจัดให้ยอดของกลีบ และลอนของกลีบตรงเสมอเป็นแนวเดียว ซึ่งจะทำให้ผลงานออกมาดูสวยงามเป็นระเบียบเรียบร้อย

3. ใช้ด้ายสีเขียวใกล้เคียงกับใบตอง หรือสีดำมาเย็บติดกันด้วยด้นถอยหลังให้เป็นแนวตรงเสมอกันโดยตลอด

4. พับกลีบใบตองแล้วเย็บต่อเนื่องไปเรื่อยๆ จนกระทั่งสามารถหุ้มขอบของฐานกระทงได้โดยรอบ ตรึงกลับใบตองกับฐานของกระทงด้วยหมุด แล้วขลิบส่วนที่เลยพ้นฐานลงมาให้เรียบร้อยเสมอกับฐาน เมื่อทำเสร็จแล้วจะมีลักษณะคล้ายกับมงกุฏสวมศีรษะ  

แบบที่ 3 : หัวขวาน

1. ตัดใบตองขนาดความกว้าง 1.5 นิ้ว ยาว 6 นิ้ว โดยประมาณ

2. พับตามรูป จำนวน 3 กลีบ จากนั้นนำมาสวมเีัรียงกันให้มีระยะห่างพองามตามความชอบ เพื่อให้ผลงานออกมาดูสวยงามเป็นระเบียบเรียบร้อย ควรพับแต่ละกลีบให้ได้ขนาดเท่ากันทุกจุด

3. ใช้ด้ายสีเขียวใกล้เคียงกับใบตอง หรือสีดำมาเย็บติดกันด้วยด้นถอยหลังให้เป็นแนวตรงเสมอกันโดยตลอด

4. พับกลีบใบตองแล้วเย็บต่อเนื่องไปเรื่อยๆ จนกระทั่งสามารถหุ้มขอบของฐานกระทงได้โดยรอบ ตรึงกลับใบตองกับฐานของกระทงด้วยหมุด แล้วขลิบส่วนที่เลยพ้นฐานลงมาให้เรียบร้อยเสมอกับฐาน เมื่อทำเสร็จแล้วจะมีลักษณะคล้ายอ่างน้ำ 

 *เมื่อได้ทรงกระทงที่ต้องการแล้ว ก็บรรจุดอกไม้ตามใจชอบเลยค่ะ

พร้อมปักธูปเทียน ทีนี้ก็พร้อมลอยได้แล้ว*

สำหรับใครที่ไม่อยากเพิ่มภาระให้กับแม่น้ำลำคลองก็ไม่ควรใช้พลาสติกนะคะ
เพราะมันย่อยสลายยาก หรือหากใครใช้ก็ควรมั่นใจว่า จะมีหน่วยงานรัฐเข้ามาทำความสะอาด เก็บขยะ หรือกระทงหลังจากงานจบแล้ว แต่ทางที่ดี อย่าหวังพึ่งใครดีกว่าค่ะ อยากให้ทุกคนช่วยกัน รักษาความสะอาดแม่น้ำลำคลองกันคนละไม้คนละมือ เพื่อโลกของเรานะคะ

 Credit : MA-MA-MA-Doo & ท.ท.ท. และ เว็บกระปุก ขอบคุณมากนะคะ

 ไปลอยกระทง(ใน exteen)เรียบร้อยแล้ว เพื่อนๆล่ะ ลอยรึยัง ฮี่ๆ

edit @ 24 Nov 2007 13:12:41 by ::Bow_chan::